Naar een geweldloze vrede

Voorbij de dualiteit van ons hoofd en hart is werkelijk vrede te vinden. Daarom zouden we tijd en aandacht moeten besteden aan het bereiken van innerlijke vrede, voorbij denken en voelen. Het handhaven van innerlijke vrede wordt echter lastig wanneer het leven tegenzit en die vrede daadwerkelijk wordt ‘getest’. Lontjes worden al snel korter en teentjes langer wanneer voorgenomen vredelievendheid wordt beproefd door triggers van buitenaf.

Dat we momenteel zoveel polariteit en agressie om ons heen zien, is dan ook geen verrassing. Films, de dominante kunstvorm op tv en on-demand, presenteren een etalage van ingenieus en realistisch uitgebeeld geweld zoals moord en fysieke en mentale mishandeling. Wie schrikt er nog of knippert nog met de ogen bij executies en onderdrukking, hoe realistisch ook verbeeld? Deze films oogsten Oscars bij de vleet. Misdaadromans, nog steeds het best verkochte genre, zitten vol gewelddadigheden. Games waarin jongeren honderden tegenstanders gesimuleerd doden, zijn volstrekt normaal en totaal niet controversieel. Onze maatschappij is doordrenkt van geaccepteerd geweld en lijkt het allemaal prima te vinden.

Maatschappelijk wakkere mensen zullen elkaar moeten informeren over meer spirituele bewustwording, vanuit elk mogelijk perspectief. Dat versterkt de geestkracht, iets wat hard nodig is in deze chaotische tijd van politieke en maatschappelijke misstappen en terugslagen. Met als resultaat dat er effectiever kan worden opgetreden tegen onrecht. Gezamenlijk, niet versplinterd. Dit vraagt dat de eigen vastgeroeste conditioneringen en vooroordelen niet langer prevaleren. Juist die strooien vaak roet in gedeeld idealisme. Ze komen voort uit een ándere ‘voorgeschreven werkelijkheid’:
de werkelijkheid die we onszelf ongemerkt voorschrijven vanuit aannames en negatieve patronen. Die zullen we moeten achterlaten als we een vredevolle vuist willen maken.

Ware spiritualiteit is het grondig onderzoeken van de eigen geest, zodat die zich kan bevrijden van alle vormen van kleinzielig denken, spreken en handelen. Het is het realiseren van een geest die waarheid en gezamenlijkheid boven alles stelt, vrij van ego-identificaties. Vrij van kinnesinne, op welk terrein dan ook. Vrij van innerlijke bullshit, kun je ook zeggen. Daarvoor is een goede ‘bullshitdetector’ nodig die onze eigen nonsens even scherp herkent als die van anderen. Inzicht in de werking van hoofd en hart, én in de vaak onopgemerkte automatismen die daarin meespelen, is essentieel.

“De hoop voor de mensheid ligt in de transformatie van het individu” stelde Jiddu Krishnamurti, een wijze die elke religieuze dogmatiek verwierp en volledig vertrouwde op de ontwikkelingskracht van elk mens die waarheid liefheeft en er actief naar zoekt.
Spiritualiteit draait dus om het ontwikkelen van geestkracht en het zuiveren van emo-mentale blokkades zoals conditionering, onwetendheid, frustratie, onzekerheid, arrogantie en gekwetstheid. Wanneer mensen vragen “Wat kunnen we daaraan doen?”, antwoord ik: “We kunnen beginnen met een heleboel dingen te láten.”

Vrede is niet vrijblijvend

In Nederland zijn er veel spirituele initiatieven, omhuld met liefdevolle woorden, intenties en uiterlijkheden, vaak aangeboden met allerlei merchandise. Men keert daarbij regelmatig de rug naar de maatschappelijke werkelijkheid. Maar daarmee wordt Nederland niet gered. Sterker nog: het leidt af van het onderzoek naar hoe de menselijke geest functioneert en kan zelfs in het ergste geval bestaande machtsstructuren faciliteren. ‘Spiritual bypassing’ zorgt ervoor dat machten geen strobreed in de weg wordt gelegd. Die hebben er belang bij dat spirituele mensen zich nergens mee bemoeien.

Het is belangrijk om ons steeds opnieuw tot mensen en groeperingen te richten om interesse te wekken voor wat innerlijke bevrijding werkelijk inhoudt en wat leidt tot een geweldloze vrede, op elk gebied. Niet als politieke verleidingstactiek, maar om duidelijk te maken dat zelfs een op liefde en vredelievendheid gebaseerde levensstijl onder druk kan komen te staan door machten die men niet opmerkt of negeert.

Spiritualiteit is niet zweverig of vrijblijvend. Integendeel: praktische spiritualiteit staat met beide benen op de grond. Mensen die zich de hele dag door hun mobieltje laten meevoeren en het geen moment uit het oog verliezen… dát is pas zweverig te noemen. Het is maar een voorbeeld.

Praktische oefeningen

Er bestaan praktische oefeningen die helderheid, zelfreflectie en geestkracht versterken. Het zou waardevol zijn als de ‘wakkere wereld’ deze collectief zou omarmen en zou ervaren wat ze teweegbrengen en opleveren. Deze mini-oefeningen zuiveren niet alleen het denken, maar vooral ook het hart en dat is essentieel. Een gezond gevoel is zelfs nog belangrijker dan een gezond verstand. Veel ruzies en conflicten ontstaan vanuit een niet-gezuiverd gevoel. Gevoelens van opwinding, boosheid, frustratie of verwarring verdrijven vaker de vrede dan de rede. Er kunnen zelfs oorlogen uit voortkomen. Zonder inzicht hierin zal de vredesbeweging nooit echt kunnen groeien.
Diep van binnen hunkeren vrijwel alle Nederlanders met hart en ziel naar vrede, integriteit, waarheidsvinding en zuivere geestkracht. Mensen worden veel ontvankelijker wanneer we hen benaderen vanuit kwaliteiten die we eerst in onszelf hebben waargemaakt.

© Michiel Koperdraat