De steen der wijzen (Latijn: lapis philosophorum) is een legendarische alchemistische substantie waarvan men geloofde dat men er gewone metalen in edelmetalen mee kon veranderen, met name lood in goud. De Latijnse naam: lapis – steen + philos – liefde + sophorum – wijsheid-materiaal.

Naar de steen der wijzen is een eeuwigheid gezocht. Maar in fysieke zin zal deze ‘steen’ niet gevonden kunnen worden. De steen der wijzen staat fysiek voor een omzettingsmiddel van onedel metaal naar het zuiverste edelmetaal. De ‘steen’ zou in staat zijn een atomaire wijziging te realiseren om zo een substantie van lage statuur om te zetten naar een substantie van hoge statuur. Maar zoals vele oude begrippen (bijvoorbeeld de heilige graal), staat de steen der wijzen voor een innerlijke zaak: een omzettingsmethode van onze gewone wereldlijke innerlijke staat naar een hogere spirituele geestelijke staat. Het betreft dus een metafoor, een allegorie, een gelijkenis.

Wat houdt deze ‘update’ dan in, die deze steen der wijzen zou kunnen verzorgen?
Het is een transformatie van aarde naar hemel (Bijbel)
Het is een transformatie van mechanisch leven naar volledig bewust leven
Het is een transformatie van wakende slaap naar ontwaakt zijn in ‘total awareness’.
Enzovoort.

Dat deze metaforische steen der wijzen in fysieke zin nooit is gevonden is evident.
Dat de steen der wijzen in spirituele zin niet makkelijk te vinden is, is begrijpelijk, want het innerlijke ontwikkelingsproces van lood naar goud kan niét in één keer plaatsvinden, hoe graag we ook zouden willen dat dit het geval zou kunnen zijn. Dit willen van een ‘transformatie in één klap’ verklaart de gretigheid waarmee er lange tijd naar de steen der wijzen is gezocht, vanuit onbegrip van de ware betekenis van de metafoor / allegorie. Al het zoeken naar een fysieke steen die lood in goud zou kunnen veranderen, is hierom vanzelfsprekend ook volledig zinloos geweest.

Lood is zwaar, goud is zwaarder

Metaforisch lood heeft een ‘zwaar soortelijke gewicht’, zwaar van duisternis, onwetendheid, lijden en beperkingen.
Metaforisch goud heeft een ‘zwaarder soortelijk gewicht’, gewichtig van Zuiverheid, Bewustzijn, Kennis, Gelukzaligheid en onbeperkte mogelijkheden. Hieruit volgt dat onze Ware innerlijke staat van geest meer gewicht heeft dan onze huidige gebruikelijke staat van geest en dit zegt ons dat we onze beperkingen dus kunnen overrulen. Dat is volkomen logisch als we de allegorie van de steen der wijzen begrijpen.

Maar waar staat de metaforische steen de wijzen dan voor, in ware betekenis?
Duidelijk is dat het wel een methode zal moeten zijn, die mogelijk maakt dat we van een lagere geestelijke staat transformeren naar een hogere geestelijke staat. Je zou kunnen zeggen dat we vanuit een onnatuurlijke beperkende staat van geest transformeren naar een Natuurlijke onbeperkte staat van geest: onze Ware staat van geest. De steen der wijzen zou dus een transformatiemethode betreffen die ons kan doen evolueren tot onze optimaal haalbare menselijke staat, waarin we optimaal gebruik gaan maken van al onze menselijke capaciteiten op emotioneel, mentaal en fysiek gebied. Een gouden staat van geest en niet langer een loden.
Handig om te weten is nog dat in de allegorie van de Bijbel ‘steen’ staat voor de waarheid van het Woord (naast ‘water’ voor de verinnerlijkte waarheid in een mens, en ‘wijn’ voor de gerealiseerde waarheid. Jezus ‘liep’ over water en maakte van water wijn, kunnen we daar dan ook lezen en volledig begrijpen). De ‘steen’ der wijzen staat dus voor waarheid van het Woord als een nog niet verinnerlijkte methode.

Voor welke methode staat de steen der wijzen?
Eén methode is erg beroemd geworden en die staat in de Bijbel beschreven. Echter, door alle vertalingen, verbouwingen en vertroebelingen van de oorspronkelijke evangeliën zijn de gelijkenissen, en hiermee dus de beschreven methode, nog nauwelijks te vatten voor de moderne mens. Hoe religieuze mensen in woord en daad omgaan met hun ‘naaste’ en deze ‘liefhebben’ is hiervan het harde bewijs.

Gurdjieff en Ouspensky stonden aan de wieg van een veel begrijpelijker steen der wijzen: een praktische methode voor vooral de westerse werkende mens, die hem/haar zal kunnen transformeren van lood in goud: de Vierde Weg.
Ook de Vedische filosofie biedt dit: de Bhagavad Gita is hiervan het voorbeeld, waarin Krishna zijn steen der wijzen aan Arjuna uitlegt.

Fake news

Er zijn echter leermeesters die ons een illusoire steen der wijzen willen verkopen: een theorie die ons zonder transformatieproces in één klap zou doen belanden in een staat van verlichting, en wel door ermee in aanraking te komen zonder meer, zoals de fysieke ‘steen’ in aanraking komt met lood en er dan goud van zou maken. Trap hier niet in, want zo’n steen der wijzen bestaat niet! Het is fake news!

Het alchemistische proces, de transformatie van lood in goud waarover in de metafoor van de steen der wijzen wordt gesproken, is het innerlijke zuiveringsproces wat élk mens zal moeten doorgaan. En hiervoor is veel inspanning en doorzettingsvermogen nodig, vanuit geloof en overtuiging dat het voor hem/haar mogelijk is een Waar mens te worden, door Zelf-Real-isatie. Dat nu bepaalde mensen met ideeën van ‘instant verlichting’ beroemd en populair zijn geworden, zegt niets. In het verleden zijn al vele mensen beroemd geworden met theorieën die later werden ontmanteld.

Het resultaat van een innerlijke transformatie naar Zelfrealisatie is overigens geen verdienste. De volkomen ‘gereinigde’, gezuiverde mentale en emotionele geest en essentie van een ‘verlicht mens’ behelst een evolutionair hogere menselijke staat, waartoe men uiteindelijk dus komt door alle innerlijke onzuiverheden af te leggen. Het is onze Natuurlijke staat!
Alleen ons ego is uit op verdienste. Dit idee of gevoel van verdienste zal de transformatie juist stoppen. Een juiste (ware) kennismethode, die ons hoofd én hart zal aanspreken, en dus in het geheel niet ons ego (een steen der wijzen van geleidelijke transformatie), zal ons doen inzien dat ons ego nooit enige verdienste zal kunnen verkrijgen uit welk transformatieproces dan ook.

Voor een permanente hogere staat van geest is dagelijkse praktische inspanning nodig. Dit is het Werk waaraan niet aan voorbij gegaan kan worden. Alle Ware Wijzen wijzen ons die weg. Alleen ons ego wil hieraan graag voorbij gaan en dénkt hier ook aan voorbij te kunnen gaan, uit gemakzucht, verbeelding en hoogmoedige verwaandheid, om het ‘verlichtings-resultaat’ vervolgens op te eisen als verdienste: als een brok lood die zich hult in goudverf!

Ik zou willen besluiten met de heldere opmerking van ‘J.C. de Tweede’: “Je gaat het pas zien als je het doorhebt”, wat de populaire leermeesters je ook voorspiegelen. De ene voetballer heeft meer talent dan de andere, maar permanent trainen moeten ze állemaal!

.

© Michiel Koperdraat