De zeven niveaus van Vrede

Zeven niveaus van Vrede

Niets wordt zo enorm met voeten getreden als de vrede op onze wereld. Altijd weer, ook nu. Oorlogen zijn meer regel dan uitzondering en worden nu openlijk door regeringen gepromoot en gesteund. Dat dit veel innerlijke onrust en onvrede in mensen veroorzaakt is evident. Hierdoor ontstaan veel spanningen en stress op velerlei vlak in onze samenleving. Zo zakt onze maatschappij steeds verder af naar een bedenkelijk niveau waarin iedereen het voor zichzelf zo goed mogelijk probeert te houden en grote waarden als zorgzaamheid en empathie afnemen.

We moeten begrijpen dat ‘oorlog’ vele vormen kent, van klein naar groot, van lichte wrevel tot het gooien van bommen. Zo kent ook vrede vele vormen, van te-vreden-heid tot het weigeren ooit nog geweld te gebruiken, op welk niveau dan ook. Er zijn dan ook zeven niveaus van vrede waarin we ons praktisch kunnen bekwamen.

Shanti is het Sanskrietwoord voor Vrede en affirmeert rust en vrede op zeven niveaus van ons bestaan en deze vormen gezamenlijk het vredes-octaaf. Door dagelijks affirmaties toe te passen, op elk niveau en in elke situatie die dit van ons vraagt, kunnen we diepgaand vrede in onszelf verankeren. Shanti is dan ook een heilige klank te noemen, die diep doorwerkt als we deze innerlijk (of fysiek) uitspreken, net zoals het woord Amen dat is. Het werkt bevestigend bij al onze vredesintenties.

• Op fysiek niveau omvat shanti gezondheid, welzijn en harmonie met de materiële wereld, dus ook met ons eigen lichaam. Niets wordt fysiek letsel toegebracht.
  Affirmatie: “Ik ben niet mijn lichaam, het is het voertuig van mijn ziel in dit leven en ik doe niets wat haar gezondheid aantast”
• Op emo-mentaal niveau betreft het een innerlijk kalmeren, waardoor onze geest verstilt en stress oplost. Nooit wordt geestelijk letsel toegebracht aan onszelf en anderen.
  Affirmatie: “Ik ben niet mijn gedachten en gevoelens, het zijn mijn tools om tot inzicht en zelfrealisatie te komen en ik identificeer mij er niet mee”
• Sociaal impliceert shanti vrede in relaties. Het vermogen tot vreedzaam samenleven, geweldloos communiceren, in begrip en mededogen, ook als het tegenzit.
  Affirmatie: “Ik ben niet afgescheiden en sta in verbinding met iedereen en ik doe niets wat kwetst of verbinding verbreekt”
• Shanti impliceert vanzelfsprekend politieke vrede, lokaal, regionaal, landelijk en internationaal, en hierin is elke oorlogshandeling uitgesloten.
  Affirmatie: “Ik ondersteun geen enkele vorm van oorlogspropaganda en ik doe niets wat oorlog zou rechtvaardigen”
• Verder impliceert shanti eenheid met de natuur, in een vredevol respect voor elk element daarin, omdat we hiervan onlosmakelijk deel uitmaken.
  Affirmatie: “Ik ben deel van de natuur, ik eer haar, zij is de bakermat van mijn bestaan en ik doe niets wat flora en fauna schaadt”
• Op spiritueel niveau overstijgt het ons als individu en realiseert het een ervaren van verbondenheid met ‘de wereld zoals ie is’, ook als deze als moeilijk wordt ervaren.
  Affirmatie: “Ik weet dat ik niet kan zijn wat ik kan waarnemen, want ik ben Dat wat waarneemt”
• Als laatste staat shanti voor goddelijke vrede: een vrede die voortkomt uit zelfrealisatie en versmelting door, met en in het goddelijke. Het betekent het overstijgen van elke dualiteit en het ervaren van de diepste eenheid van het bestaan: dan ervaren we eenheid achter elke verscheidenheid en bestendigheid binnen elke verandering.
  Affirmatie: “Ik ben het Zelf, dat al het fysieke (materiele), subtiele (geestelijke) en causale (oorzakelijke) manifesteert, hoe mooi of lelijk ook”

Naast de intense wens om ‘te vrede’ te zijn, is het belangrijk om alles in onszelf wat vrede in de weg staat liefdevol achter te laten. Het is ons helaas aangeleerd om ons te identificeren met vele dingen en denkmechanismen die een natuurlijke vrede blokkeren, zonder dat we dit merken. Eigenlijk is het ons zelfs afgeleerd om stil en wakker-bewust te blijven vanuit ons oorspronkelijke zuivere kind-zijn. Aannames, neigingen en conditioneringen die we door verkeerde voorbeelden of pijnlijke ervaringen hebben opgedaan (en die ons oppositie doen ervaren), kunnen we overstijgen door oefening, door bewuste inspanning in ontspanning, in toegewijde overgave. Hiervoor bestaan oefeningen voor hoofd, hart en en lichaam die deze met elkaar in verbinding brengen. die dagelijks kunnen worden gepraktiseerd. Er is namelijk nog veel innerlijk werk aan de winkel, want als we zien wat mensen elkaar in onbewustheid en in onvrede aandoen op deze wereld…

Shanti, shanti, shantih

In zowel het hindoeïsme als boeddhisme worden recitaties en beoefeningen vaak afgesloten met de oer-mantra Om, gevolgd door driemaal shanti, waarvan de laatste aan het eind wordt geaspireerd. Dit wordt officieel getranscribeerd als Ōm, śānti, śānti, śāntiḥ. Deze drievoud affirmeert vrede van lichaam, geest en ziel en ondersteunt ons om een duurzamere innerlijke vrede te realiseren, zeker als dit in enige devotie wordt geuit. Elke spirituele stroming richt zich hierop, want in werkelijke vrede bestaat geen dualiteit. Hoe meer mensen innerlijke vrede realiseren, hoe eerder er maatschappelijke vrede zal kunnen ontstaan. Onze innerlijke vredesweg plaveit namelijk de vredesweg buiten.

In het Sanskriet hebben woorden vaak een uitgebreide en gelaagde betekenis. Shanti (शान्ति) betekent dus meer dan alleen het vrede dat wij kennen en meer dan de afwezigheid van conflict. Shanti is afgeleid van de wortel ‘sham’ (शम्), de kern waaruit meerdere woorden ontstaan over rust, harmonie en vrede. Sham heeft vele betekenissen, en lijkt een beetje op het Engelse ‘release’. Sham aangevuld met achtervoegsel ‘ti’ vormt het vrouwelijke woord shanti, met vele gelaagdheden. Hieraan kan ook een visarga zijn toegevoegd die de uitspraak aan het eind aspireert. Dit wil zeggen dat je na de klinker ‘i’ eindigt met een korte uitademende ‘h’. Dit kan symbolisch worden opgevat als uitademing van spanning, waardoor ruimte ontstaat voor vrede en sereniteit. In transcriptie wordt dit als een ‘ḥ’ geschreven en in het Sanskriet met een dubbele punt (शान्ति:). In de transcriptie wordt met een streepje boven de klinker aangegeven als de uitspraak ervan iets langer moet duren, zoals hier bij Ōm en śānti, en het accent op de ‘s’ maakt het tot ‘sh’.

Het steeds opnieuw herhalen van de mantra ‘Om, shanti, shanti, shantih’ bekrachtigt onze intense wens voor vrede op al deze zeven niveaus, van het aards-fysieke tot het hoogst spirituele. Het is echter niet genoeg om het hierbij te laten.

Ōm, śānti, śānti, śāntiḥ

.

Bovenstaande tekst werd gepubliceerd in tijdschrift InZicht (themanummer Vrede)
en in tijdschrift Spiegelbeeld

.

© Michiel Koperdraat